Reverberasyon süresi (RT60), bir mekanda ses kaynağı kapandıktan sonra ses basınç seviyesinin 60 desibel düşmesi için geçen süredir ve saniye cinsinden ifade edilir. Mimari akustikte bir hacmin “çınlama” ya da “yankı” karakterini sayısallaştıran temel ölçüt budur; RT60 ne kadar yüksekse mekan o kadar “canlı” ve sesin havada uzun süre asılı kaldığı bir ortamdır, ne kadar düşükse o kadar “kuru” ve hızlı sönümlenen bir ortamdır. Doğru panel ve malzeme seçiminin ilk adımı hedef RT60 değerini belirlemek, ikinci adımı ise Sabine formülüyle mevcut durumu ve gereken müdahaleyi hesaplamaktır.
Reverberasyon Süresi (RT60) Nedir, Neyi Ölçer?
Bir mekanda konuşulduğunda ya da bir ses kaynağı çaldığında, ses dalgaları doğrudan kulağa ulaşmakla kalmaz; duvarlara, tavana, zemine ve eşyalara çarpıp yansıyarak da dinleyiciye gelir. Kaynak sustuğunda bu yansımalar anında kesilmez, oda içinde saçılıp söndükçe ses enerjisi kademeli olarak azalır. RT60, işte bu enerji azalma eğrisinin 60 dB’lik bir düşüşü tamamlaması için geçen süredir. Kavram, 1890’ların sonunda Harvard’da fizikçi Wallace Clement Sabine’in bir konferans salonundaki konuşma anlaşılabilirliği sorununu araştırırken geliştirdiği ölçüm ve hesaplama yöntemine dayanır; bugün hâlâ mimari akustiğin temel taşlarından biridir.
60 dB eşiği rastgele seçilmiş bir sayı değildir: gerçek mekanlarda tipik bir konuşma ya da müzik sinyalinin seviyesi ile arka plan gürültü tabanı arasındaki fark genellikle bu aralığa yakındır. Dolayısıyla RT60, soyut bir laboratuvar büyüklüğü değil, günlük dinleme deneyimini doğrudan temsil eden pratik bir ölçüttür.
Reverberasyon mu, Yankı mı? Kavram Karışıklığını Giderelim
Gündelik dilde “yankı” ve “çınlama” çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da akustik mühendisliğinde ikisi farklı olguları tanımlar. Yankı (echo), sesin ayrı, gecikmeli ve kulakla fark edilebilir bir tekrar olarak geri gelmesidir; genellikle büyük, boş ve sert yüzeyli hacimlerde (spor salonu, geniş fuaye, tünel) ortaya çıkar. Reverberasyon ise binlerce küçük yansımanın üst üste binerek tek, sürekli ve yumuşak bir “kuyruk” hâlinde sönmesidir; konser salonundaki dolgun, sarmalayıcı ses hissi buradan gelir. RT60, işte bu sürekli sönme kuyruğunun süresini ölçer; ayrık yankı problemi ise ayrı bir teşhis ve çözüm gerektirir.
RT60 Neden Bu Kadar Önemli? Konuşma Anlaşılabilirliğinden Müzik Zenginliğine
RT60, her hacim akustiği projesinde ilk belirlenmesi gereken parametredir çünkü “doğru” değeri mekanın işlevine göre değişir; tek bir evrensel hedef yoktur. Bir ofiste ya da toplantı odasında yüksek reverberasyon, art arda gelen kelimelerin akustik olarak üst üste binmesine yol açar; konuşmacının söylediği kelimeler dinleyicinin kulağında birbirine karışır ve ofis akustiği kötüleşir. Aynı durum konferans salonu akustiği için de geçerlidir: konuşmacının sesi net değilse toplantının ya da sunumun verimi doğrudan düşer.
Müzik mekanlarında ise tablo tam tersine döner. Bir konser salonunda çok düşük RT60, sesi kuru, ince ve cansız yapar; orkestra tınısındaki zenginlik ve doku kaybolur. Bu yüzden konser salonlarında hedef RT60 bilinçli olarak yüksek tutulur. Kayıt stüdyolarında ise başka bir denge aranır: kontrol odasında karar verilebilir, renksiz bir dinleme ortamı için düşük RT60 istenirken, bazı kayıt alanlarında enstrümana göre orta seviye bir doğallık tercih edilebilir.
- Yüksek RT60: konuşma anlaşılabilirliğini düşürür, kelimeler birbirine karışır, çağrı merkezlerinde ve açık ofislerde odaklanmayı zorlaştırır.
- Düşük RT60: müzikte tınıyı kurutur, sıcaklık ve doluluk hissini azaltır; aşırı düşükse mekan rahatsız edici derecede “ölü” algılanır.
- Dengeli RT60: mekanın asıl işlevine (konuşma mı, müzik mi, kayıt mı) göre belirlenen aralıkta konfor, anlaşılabilirlik ve estetik arasında denge kurar.
Sabine Formülü ile RT60 Nasıl Hesaplanır?
RT60’ın kestirilmesinde en yaygın kullanılan yöntem Sabine formülüdür:
RT60 = 0,161 × V / A
- RT60: reverberasyon süresi (saniye)
- V: mekanın hacmi (metreküp, m³)
- A: toplam ses yutuculuğu (metrekare sabin, m² sabin)
- 0,161: ses hızına ve birim sistemine bağlı ampirik sabit
Buradaki A değeri, odadaki her yüzeyin alanı ile o yüzeyin ses yutma katsayısının (α, alfa) çarpımlarının toplamıdır: A = S1×α1 + S2×α2 + … + Sn×αn. Her malzemenin α değeri frekansa göre değişir; sahada genellikle 250-2000 Hz aralığındaki ortalama olan NRC (Noise Reduction Coefficient) değeri pratik bir kısayol olarak kullanılır. Zemin, tavan, duvar, cam, kapı ve mobilya gibi her yüzey ayrı ayrı hesaba katılır; panel, perde ya da halı eklemek A’yı büyütür, A büyüdükçe RT60 düşer. Sabine formülü, orta büyüklükte ve yutuculuğun hacme nispeten homojen dağıldığı odalarda güvenilir sonuç verir; çok sönümlü ya da düzensiz geometrili büyük hacimlerde Eyring gibi alternatif formüller daha isabetli olabilir, ancak günlük proje hesaplarının büyük kısmı için Sabine yeterli ve sektörde en yaygın kullanılan yaklaşımdır.
Adım Adım Örnek Hesap: Bir Toplantı Odasında RT60
Sayılarla somutlaştıralım. 8 m x 6 m taban ölçülerinde, 3 m tavan yüksekliğine sahip bir toplantı odasını ele alalım. Hacim: V = 8 × 6 × 3 = 144 m³.
Şimdi yüzeyleri ve tipik yutuculuk katsayılarını listeleyelim (bu değerler örnek amaçlı, sektörde sık referans verilen kaba aralıklardır; gerçek bir projede malzeme üreticisinin test raporu esas alınır):
Panelsiz (çıplak) durum: zemin 48 m² halı (α ≈ 0,15), tavan 48 m² sıvalı beton (α ≈ 0,05), dört duvar toplam 84 m² boyalı alçıpan (α ≈ 0,05). Toplam yutuculuk: A = (48×0,15) + (48×0,05) + (84×0,05) = 7,2 + 2,4 + 4,2 = 13,8 m² sabin. Buna göre RT60 = 0,161 × 144 / 13,8 ≈ 1,68 saniye. Bu, bir toplantı odası için hedeflenen 0,4-0,6 saniyelik aralığın oldukça üzerinde; oda “yankılı” olacak ve konuşma anlaşılabilirliği düşecektir.
Duvara akustik keçe panel eklenmiş durum: duvar yüzeyinin 30 m²’lik bölümüne, tipik 50 mm kalınlıkta bir akustik keçe panel uygulandığını varsayalım (bu kalınlıktaki keçe panellerde NRC değeri sektörde genellikle 0,80-0,90 aralığında bildirilir; hesapta 0,85 alınmıştır). Bu 30 m²’lik alan artık boyalı alçıpan değil panel olduğundan önce eski katkısı çıkarılır, yeni katkısı eklenir: A = 13,8 − (30×0,05) + (30×0,85) = 13,8 − 1,5 + 25,5 = 37,8 m² sabin. Yeni RT60 = 0,161 × 144 / 37,8 ≈ 0,61 saniye; hedef aralığın tam sınırında, kabul edilebilir bir sonuç.
| Senaryo | Toplam Yutuculuk A (m² sabin) | Hesaplanan RT60 | Hedef Aralık |
|---|---|---|---|
| Panelsiz toplantı odası | 13,8 | ≈ 1,68 sn | 0,4-0,6 sn |
| 30 m² akustik keçe panel eklenmiş | 37,8 | ≈ 0,61 sn | 0,4-0,6 sn |
Bu örnek, tek bir yüzeye doğru miktarda yutucu eklemenin RT60’ı nasıl kökten değiştirebildiğini gösteriyor. Gerçek projelerde hesap genellikle birden fazla frekans bandı için ayrı ayrı yapılır, çünkü kalın gözenekli malzemeler yüksek frekansta, membran ve rezonatör tipi yutucular ise düşük-orta frekansta daha etkilidir; tek bir NRC ortalamasıyla yetinmek kaba bir yaklaşım olsa da ilk fikir edinmek için yeterlidir.
Sabine formülünün oranı da önemli bir sezgi verir: hacim (V) sabit kalırken yutuculuk (A) iki katına çıkarsa RT60 yaklaşık yarıya iner; ama hacim iki katına çıkıp yutuculuk aynı kalırsa RT60 da yaklaşık iki katına çıkar. Bu yüzden büyük hacimli mekanlarda (konferans salonu, spor salonu, atrium) küçük bir odaya göre çok daha fazla mutlak yutuculuk alanına ihtiyaç duyulur; “aynı panel miktarı her odada aynı sonucu verir” varsayımı bu yüzden yanlıştır. Proje büyüdükçe gereken yutucu yüzey alanı da orantılı olarak büyür, bu da erken aşamada hacim-yutuculuk dengesinin doğru kurulmasını kritik hale getirir.
Mekan Tipine Göre İdeal RT60 Değerleri
Aşağıdaki tablo, sektörde yaygın kabul gören RT60 hedef aralıklarını mekan tipine göre özetler. Bu değerler kesin sabitler değil, hacmin büyüklüğü, kullanım amacı ve dinleyici-konuşmacı ilişkisine göre daralan ya da genişleyen referans aralıklardır; kesin hedef, projelendirme aşamasında mekanın hacmi ve kullanım senaryosuna göre belirlenir.
| Mekan Tipi | İdeal RT60 Aralığı | Öncelik |
|---|---|---|
| Vokal kayıt / dublaj kabini | 0,15-0,25 sn | Renksiz, kuru kayıt sinyali |
| Reji (kontrol) odası | 0,2-0,3 sn | Tarafsız, güvenilir dinleme kararı |
| Açık ofis / çağrı merkezi | 0,4-0,6 sn | Konuşma mahremiyeti ve odak |
| Toplantı odası / küçük ofis | 0,4-0,6 sn | Konuşma anlaşılabilirliği |
| Derslik / sınıf | 0,6-0,8 sn | Öğretmen sesinin netliği |
| Konferans salonu (konuşma ağırlıklı) | 0,6-1,0 sn | Sunum ve müzakere netliği |
| Ev sineması | 0,3-0,5 sn | Diyalog netliği + kontrollü bas |
| Tiyatro salonu (konuşma sahnesi) | 1,0-1,4 sn | Replik netliği + salon sıcaklığı |
| Konser salonu (klasik müzik) | 1,6-2,2 sn | Tınının doluluğu ve zenginliği |
Bu tablodan çıkarılacak pratik ders şudur: konuşma odaklı mekanlarda hep düşük, müzik odaklı mekanlarda hep yüksek bir RT60 hedeflenir; ikisini karıştırmak en sık rastlanan projelendirme hatasıdır. Örneğin bir ofis toplantı odasını konser salonu gibi “canlı” bırakmak katılımcıların birbirini anlamasını zorlaştırır; tersine bir konser salonunu ofis gibi aşırı sönümlemek ise müziği öldürür.
Ofis, Derslik ve Konferans Salonlarında RT60
Konuşmanın birincil iletişim aracı olduğu ofis akustiği projelerinde hedef, kelimelerin birbirine bulaşmadan net iletilmesidir. Dersliklerde durum daha da kritiktir: öğrencinin sınıfın arka sırasından öğretmeni net duyabilmesi için boş sınıf hacmine göre görece düşük bir RT60 gerekir. Konferans salonu akustiği projelerinde ise genellikle konuşma ile birlikte ses sistemi de devrede olduğundan hem doğrudan konuşma hem de mikrofon-hoparlör zincirinin netliği birlikte değerlendirilir; Gaziantep Konferans Salonu projesinde olduğu gibi, duvar ve tavanda dengeli bir yutucu-yansıtıcı dağılımı kurarak hem konuşma netliği hem de salonun akustik konforu birlikte sağlanabilir.
Stüdyo, Vokal Kabini ve Kayıt Alanlarında RT60
Stüdyo akustiği projelerinde tek bir hedef yoktur; alanın işlevine göre farklılaşan bir spektrum söz konusudur. Reji odasında amaç, mikslemenin güvenilir kararlar üzerinden ilerlemesi için mümkün olduğunca renksiz ve düşük RT60’lı bir dinleme ortamı kurmaktır. Ses kayıt odası akustiği tarafında ise enstrümana göre değişen orta seviye bir doğallık aranabilir; bazı kayıt projelerinde kuru bir sinyal elde edip rengi sonradan dijital olarak eklemek tercih edilirken bazı akustik enstrüman kayıtlarında odanın kendi doğal tınısından yararlanılır. Konuşma, dublaj ya da podcast kayıtlarında ise iş genellikle bağımsız bir akustik vokal kabini içinde çözülür; kabinin küçük hacmi ve yoğun iç yutuculuğu sayesinde RT60 çok düşük tutularak dış mekan yutuculuğuna bağımlı kalınmaz.
TS EN ISO 3382 Standardına Göre Reverberasyon Süresi Nasıl Ölçülür?
Hesap kâğıt üzerinde bir tahmin sunar; gerçek bir mekanın RT60’ını kesin olarak bilmenin yolu sahada ölçüm yapmaktır. Bu ölçümler Türkiye’de ve uluslararası düzeyde TS EN ISO 3382 serisi standardına göre yürütülür. Yöntemin özeti şudur: kalibre edilmiş bir ses kaynağı (yönlü hoparlör ya da darbeli kaynak) odada belirli noktalarda çalınır, oda içinde birden fazla noktaya yerleştirilmiş kalibreli bir ses seviyesi ölçer sesin sönme eğrisini kaydeder. Kaynak kapatıldıktan sonra ses basınç seviyesinin zamana bağlı düşüşü analiz edilir; pratikte tam 60 dB’lik düşüşü doğrudan gözlemlemek zemin gürültüsü yüzünden zor olduğundan, genellikle T20 (20 dB’lik düşüş) ya da T30 (30 dB’lik düşüş) ölçülüp matematiksel olarak T60’a ekstrapolasyon yapılır.
Ölçüm, farklı oktav bantlarında (genellikle 125 Hz – 4000 Hz arası) ayrı ayrı yapılır; çünkü bir mekanın RT60’ı frekansa göre büyük farklılık gösterebilir, özellikle düşük frekanslarda sönme genellikle daha yavaştır. Ölçüm, mekanın boş mu dolu mu olduğuna göre de değişir: bir konser salonunda seyirci dolu ve boş haldeki RT60 değerleri farklıdır, çünkü insan bedeni de önemli bir ses yutucudur. Profesyonel akustik projelendirmede ölçüm sonuçları, tasarım aşamasındaki Sabine hesaplarıyla karşılaştırılır ve gerekiyorsa ek müdahale planlanır. Bu adım, akustik projelendirme sürecinin doğal bir parçasıdır ve hesap ile gerçek performans arasındaki farkın kapatılmasını sağlar.
RT60’ı Düşürmenin Yolları: Yüksek Çınlamaya Pratik Çözümler
Sabine formülünden de görüleceği gibi RT60’ı düşürmenin tek matematiksel yolu A değerini, yani toplam ses yutuculuğunu artırmaktır. Bunu sahada uygulamanın birkaç pratik yolu vardır:
- Duvar yüzeylerine yutucu panel eklemek: akustik keçe panel, kumaş kaplı akustik panel ya da delikli/derzli ahşap akustik panel seçenekleriyle duvar yüzeyinin bir kısmını yutucu malzemeye çevirmek, en doğrudan ve genellikle en estetik çözümdür.
- Tavanı devreye almak: özellikle geniş açık ofis ve toplu mekanlarda duvar alanı sınırlı kalabilir; bu durumda asma tavan yutucu paneller ya da baffle/canopy sistemleriyle tavan da önemli bir yutuculuk kaynağına dönüştürülebilir.
- Yüzey oranı kuralına uymak: genel bir kural olarak toplam iç yüzey alanının yaklaşık %15-25’inin etkili yutucu malzemeyle kaplanması, çoğu orta ölçekli oda için hedef RT60’a ulaşmada iyi bir başlangıç noktasıdır; kesin oran malzemenin NRC değerine ve odanın çıplak haldeki yutuculuğuna göre değişir.
- Frekans dengesini gözetmek: sadece yüksek frekansı yutan ince gözenekli malzemeyle yetinmek, düşük frekansta hâlâ boğuk bir çınlama bırakabilir; kalın keçe/kumaş panel, hava boşluklu montaj ya da membran tipi çözümlerle düşük frekans da dengelenmelidir.
- Doğru yerleşim: yutucu malzemeyi rastgele değil, ilk yansıma noktalarına ve paralel sert yüzey çiftlerine öncelik vererek yerleştirmek, aynı miktardaki malzemeden çok daha fazla akustik fayda sağlar.
Mevcut mobilya, halı ve perdeler de hesaba dahil edilmelidir; bir odada zaten kalın halı ve ağır perde varsa gereken ek panel miktarı azalır. Bu yüzden gerçek bir projede önce mevcut durumun envanteri çıkarılır, sonra eksik yutuculuk miktarı hedeflenen RT60’a göre hesaplanır.
Büyük hacimli veya çok kritik projelerde müdahale genellikle kademeli planlanır: önce en çok yansıma yapan ve en geniş sert yüzey (genellikle tavan ya da ana duvar) ele alınır, ilk ölçüm veya hesapla hedefe ne kadar yaklaşıldığı görülür, ardından kalan farka göre ikinci bir yüzeyde ince ayar yapılır. Bu aşamalı yaklaşım, tek seferde tüm yüzeyleri kaplamak yerine bütçeyi ve estetiği koruyarak hedef RT60’a ulaşmayı mümkün kılar; aynı zamanda aşırı sönümleme riskini de azaltır.
RT60 Çok Düşük Olursa Ne Olur? Aşırı Sönümlenmiş Mekan Sorunu
Reverberasyonu düşürmek her zaman “daha iyi” anlamına gelmez. Bir mekana ihtiyaçtan fazla yutucu malzeme kaplandığında RT60 aşırı düşer ve ortam akustik olarak ölü hissettirir: sesler cılız, doğal rezonansından yoksun ve psikolojik olarak rahatsız edici gelir. Bu durum özellikle ev sineması ve müzik dinleme odalarında sık görülen bir hatadır; her yüzeyi yutucu panelle kaplamak diyalog netliğini artırırken müzik ve efekt sahnelerindeki dolgunluğu yok edebilir. Aşırı sönümlü bir odada konuşan bir kişi kendi sesini de boğuk duyar, bu da doğal olmayan bir konuşma deneyimine yol açar.
Bu yüzden akustik projelendirmede amaç RT60’ı olabildiğince düşürmek değil, mekanın işlevine uygun hedef aralığa oturtmaktır. Bazı projelerde çözüm sadece yutucu panel değil, difüzör yüzeylerle sesi dağıtarak hem netliği korumak hem de doğal bir doluluk hissi bırakmaktır; özellikle konser salonu, stüdyo ve tiyatro projelerinde yutucu-yansıtıcı-difüz yüzey dengesi, tek başına RT60 rakamından daha belirleyicidir.
Reverberasyon Hesaplama ve Düzeltmede Sık Yapılan Hatalar
- Tek frekansla düşünmek: sadece orta-yüksek frekansta iyi çalışan ince bir malzemeyi seçip düşük frekans sorununu görmezden gelmek.
- Hedefi karıştırmak: konuşma mekanı için müzik salonu hedefi (ya da tersi) kullanmak; ofis toplantı odasını konser salonu gibi canlı bırakmak.
- Malzeme veri sayfasını kontrol etmemek: pazarlama materyalindeki iyimser NRC rakamlarını doğrulanmış test raporu olmadan kabul etmek.
- Sadece bir yüzeye odaklanmak: yalnızca tavana ya da yalnızca duvara panel koyup diğer sert yüzeyleri (cam, zemin) hesaba katmamak.
- Ölçümü atlamak: büyük veya kritik projelerde yalnızca hesaba güvenip proje sonunda TS EN ISO 3382’ye göre doğrulama ölçümü yaptırmamak.
- Aşırı müdahale: “daha fazla panel her zaman daha iyidir” varsayımıyla ihtiyaçtan fazla yutucu kaplayıp mekanı akustik olarak öldürmek.
Reverberasyon süresi, bir mekanın akustik kimliğini tek bir sayıya indirgeyen güçlü ama tek başına yeterli olmayan bir göstergedir; doğru yorumlanması için mekanın işlevi, hacmi, mevcut yüzeyleri ve kullanıcı beklentisi birlikte değerlendirilmelidir. Sabine formülüyle yapılacak bir ön hesap, hangi ölçekte bir müdahale gerektiğini gösterir; sahada yapılacak TS EN ISO 3382 ölçümü ise projenin hedefine gerçekten ulaşıp ulaşmadığını doğrular. Kendi mekanınız için hedef RT60’ı belirlemek, doğru malzeme kombinasyonunu seçmek ve uygulamayı doğrulamak istiyorsanız, sahada en sık gördüğümüz hataları göz önünde bulundurarak ücretsiz keşif ve projelendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Reverberasyon nedir?
Reverberasyon, bir ses kaynağı sustuktan sonra odadaki yüzeylerden yansıyan binlerce ses dalgasının üst üste binerek tek ve sürekli bir kuyruk hâlinde kademeli olarak sönmesidir. Ayrık ve fark edilebilir bir tekrar olan yankıdan farklı olarak reverberasyon, mekanın genel akustik dolgunluğunu ve sıcaklığını belirleyen sürekli bir olgudur.
RT60 nedir?
RT60, bir mekanda ses kaynağı kesildikten sonra ses basınç seviyesinin 60 desibel azalması için geçen süredir ve saniye cinsinden ölçülür. Reverberasyon süresinin standart, sayısal ifadesidir; akustik projelendirmede hedef belirlemek ve malzeme seçmek için kullanılan temel referans değeridir.
Reverberasyon süresi nasıl hesaplanır?
En yaygın yöntem Sabine formülüdür: RT60 = 0,161 × V / A. Burada V mekanın hacmini (m³), A ise odadaki tüm yüzeylerin alanı ile yutma katsayılarının çarpımlarının toplamını (m² sabin) ifade eder. Hacim büyüdükçe RT60 artar, toplam yutuculuk arttıkça RT60 azalır.
Sabine formülü her mekanda doğru sonuç verir mi?
Sabine formülü, orta büyüklükte ve yutuculuğun hacme görece homojen dağıldığı odalarda güvenilir sonuçlar verir ve sektörde en yaygın kullanılan yaklaşımdır. Çok büyük, çok sönümlü ya da düzensiz geometrili mekanlarda Eyring gibi alternatif formüller daha isabetli olabilir; kritik projelerde hesabın sahada TS EN ISO 3382 ölçümüyle doğrulanması önerilir.
Çınlama süresi neden önemlidir?
Çınlama (reverberasyon) süresi, bir mekanda konuşmanın ne kadar anlaşılır, müziğin ne kadar dolgun ve genel dinleme deneyiminin ne kadar konforlu olacağını doğrudan belirler. Ofis ve derslik gibi konuşma odaklı mekanlarda düşük bir çınlama süresi anlaşılabilirliği artırırken, konser salonu gibi müzik odaklı mekanlarda daha yüksek bir çınlama süresi tınının zenginliğini destekler.
İdeal RT60 değeri nedir?
Tek bir ideal RT60 değeri yoktur; hedef mekanın işlevine göre değişir. Örneğin küçük bir ofis veya toplantı odasında hedef genellikle 0,4-0,6 saniye aralığındayken, konser salonlarında bu değer 1,6-2,2 saniyeye kadar çıkabilir. Doğru hedefi belirlemek için mekanın kullanım amacı, hacmi ve dinleyici-konuşmacı ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Reverberasyon süresi ölçümü nasıl yaptırılır?
Sahada RT60 ölçümü, TS EN ISO 3382 standardına göre kalibre edilmiş ses kaynağı ve ölçüm mikrofonlarıyla yapılır; sesin sönme eğrisi farklı oktav bantlarında kaydedilip analiz edilir. Bu ölçüm genellikle akustik projelendirme sürecinin son adımıdır ve hesapla tasarlanan performansın gerçekte sağlanıp sağlanmadığını doğrular.
